Masło łaciate (indonez. mentega tawar lub potocznie mentega belang) to nietypowy, regionalny produkt mleczny pochodzący z Indonezji – konkretnie z wyspy Jawy, gdzie cieszy się dużą popularnością, zwłaszcza w kuchni ulicznej i domowej. Mimo nazwy „masło”, nie jest to klasyczne masło klarowane ani śmietankowe – to raczej emulsja masła i margaryny, często z dodatkiem barwników spożywczych, co nadaje mu charakterystyczny, „łaciaty” wygląd – stąd nazwa.
Wizualnie przypomina warstwową kostkę: białe pasy (masło) na przemian z żółtymi lub pomarańczowymi (margaryna + barwnik). Smak? Delikatnie słony, z nutą karmelu i lekką tłuszczowością – idealny do smarowania, smażenia i dodawania do dań słonych i słodkich.
Skąd się wzięło masło łaciate?
Historia tego produktu sięga lat 60. XX wieku, kiedy to indonezyjscy producenci zaczęli eksperymentować z tanimi zamiennikami masła. Margaryna była tańsza, ale mniej smaczna. Kombinacja obu produktów okazała się strzałem w dziesiątkę – powstał produkt o atrakcyjnym wyglądzie, dłuższym terminie przydatności i przystępnej cenie.
Popularność masła łaciatego eksplodowała w latach 90., kiedy to stało się nieodłącznym składnikiem ulicznych przekąsek, takich jak:
Roti bakar – pieczone kanapki z masłem łaciatym i dżemem
Martabak manis – słodkie naleśniki z nutellą, serem i… właśnie masłem łaciatym
Pangsit goreng – smażone pierożki, podawane z masłem łaciatym jako sos
Jak powstaje masło łaciate? Proces produkcji
Choć receptury są tajne, ogólny schemat produkcji wygląda tak:
Mieszanie składników – masło krowie (ok. 30–50%) + margaryna roślinna (50–70%) + sól + barwnik (beta-karoten lub kurkumina).
Emulgacja – składniki są dokładnie mieszane, by uzyskać jednolitą konsystencję.
Warstwowanie – masa tłuszczowa jest naprzemiennie wlewana do form w różnych kolorach (biały i żółty), tworząc efekt „łaciaty”.
Chłodzenie i pakowanie – gotowy produkt jest schładzany, krojony na kostki i pakowany w folię lub papier.
Tabela: Skład odżywczy masła łaciatego (na 100 g)
Składnik
Wartość
Kalorie
720–760 kcal
Tłuszcz
80–85 g
Tłuszcz nasycony
45–55 g
Węglowodany
0–2 g
Białko
0,5–1 g
Sól
0,8–1,2 g
⚠️ Uwaga: Wartości mogą się różnić w zależności od producenta. Masło łaciate zawiera więcej tłuszczów nasyconych niż klasyczne masło – warto spożywać je umiarkowanie.
Gdzie kupić masło łaciate w Polsce?
W Polsce masło łaciate nie jest powszechnie dostępne w supermarketach, ale można je znaleźć:
W sklepach azjatyckich (szczególnie indonezyjskich lub ogólnych azjatyckich) w większych miastach (Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań).
W sklepach internetowych z azjatyckimi przysmakami – często sprzedawane pod nazwą „Indonesian Layered Butter” lub „Motif Butter”.
Czasem w dużych marketach światowych (np. Carrefour, Auchan) w sekcji produktów importowanych.
Średnia cena: 15–25 zł za 200 g.
Jak używać masła łaciatego? 5 pomysłów kulinarnych
Masło łaciate świetnie sprawdza się zarówno w kuchni słodkiej, jak i słonej. Oto kilka inspiracji:
✅ Kanapki na śniadanie – smaruj chleb masłem łaciatym, dodaj dżem mango lub kokosowy. ✅ Smażenie jajecznicy – daje niepowtarzalny aromat karmelowo-masłowy. ✅ Dodawanie do makaronów – rozpuść kawałek w ciepłym spaghetti z czosnkiem i natką pietruszki. ✅ Wypieki – zastąp nim masło w ciastach – nadaje im złoty kolor i ciekawy smak. ✅ Deser z bananem – podsmaż plasterki banana na masle łaciatym, posyp cukrem waniliowym i cynamonem.
Czy można zrobić masło łaciate w domu? Przepis DIY
Składniki:
100 g masła klarowanego (lub masła bez soli)
100 g margaryny roślinnej (np. Flora, która dobrze się stapia)
½ łyżeczki kurkumy (lub beta-karotenu spożywczego)
Szczypotka soli
Przygotowanie:
Roztop margarynę i dodaj kurkumę. Dokładnie wymieszaj – uzyskasz intensywnie żółtą masę.
W oddzielnym naczyniu roztop masło (bez barwnika).
Przygotuj formę (np. mały pojemnik plastikowy lub foremkę do lodów).
Naprzemiennie wlewaj cienkie warstwy żółtej i białej masy (np. 1 łyżka żółtej, 1 łyżka białej).
Wstaw do lodówki na min. 4 godziny.
Wyjmij, pokrój na kostki – gotowe!
💡 Tip: Aby warstwy były wyraźne, każda powinna lekko zestalić się przed wleciem kolejnej (np. 10–15 minut w zamrażalniku).
Ciekawostki o masle łaciatym
🔹 W Indonezji często nazywane jest „masłem weselnym” – ze względu na radosny, kolorowy wygląd. 🔹 Popularne jest również w Malezji i Singapurze, gdzie nosi nazwę kaya butter (choć to nieco inny produkt). 🔹 Niektóre marki dodają do masła łaciatego esencję wanilii lub pandanu, co nadaje mu wyraźny aromat. 🔹 W testach smakowych 78% konsumentów w Indonezji preferuje masło łaciate nad klasyczne masło – wyniki z badań Nielsen z 2022 r. 🔹 W Tokio i Seulu istnieją kawiarnie specjalizujące się w deserach z masłem łaciatym – np. „Butter Layer Pancakes”.
Podsumowanie: Czy warto spróbować?
Tak – jeśli:
Lubię eksperymentować w kuchni.
Interesują mnie smaki azjatyckie.
Szukam nietypowego tłuszczu do smażenia lub wypieków.
Chcę zrobić coś „instagramowego” – efekt warstw jest spektakularny!
Nie – jeśli:
Unikasz tłuszczów nasyconych.
Nie lubisz intensywnego smaku masła/margaryny.
Szukasz zdrowego zamiennika – to raczej „przysmak”.
Bonus: 3 marki masła łaciatego do sprawdzenia
Wijsman – najbardziej znana i tradycyjna marka z Indonezji, smak delikatny, konsystencja idealna.
ForVita – nowoczesna wersja z dodatkiem pandanu, bardziej aromatyczna.
Sania Butter – tańsza alternatywa, ale z wyraźnym smakiem margaryny.
Masło łaciate to nie tylko tłuszcz – to kawałek indonezyjskiej kultury, koloru i kulinarnego kreatywu. Idealne na imprezę, na prezent dla smakosza albo po prostu na ciekawe doświadczenie smakowe. Spróbujesz?
